Czy można łączyć RSM z herbicydem doglebowym w rzepaku?

Technicznie taka mieszanina jest spotykana w praktyce, ale możliwość jej zastosowania należy oceniać dla konkretnego produktu. Skrót RSM oznacza roztwór saletrzano-mocznikowy, czyli płynny nawóz azotowy. Herbicyd doglebowy jest natomiast środkiem ochrony roślin, którego stosowanie podlega obowiązującej etykiecie.

Nie wystarczy wiedzieć, że podobną mieszaninę zastosowano w innym gospodarstwie. Różnić mogą się:

• substancje czynne i formulacje herbicydów,
• stężenie oraz rodzaj RSM,
• proporcja nawozu do wody,
• temperatura cieczy i jakość wody,
• typ gleby, wilgotność i ilość resztek pożniwnych,
• termin zabiegu oraz faza rzepaku.

Dopuszczone zastosowania i etykiety preparatów można sprawdzać w wyszukiwarce środków ochrony roślin Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wyniki wyszukiwarki należy dodatkowo porównać z rejestrem oraz obowiązującą etykietą produktu.

Po co dodaje się RSM do zabiegu doglebowego?

Zwolennicy tego rozwiązania wskazują trzy potencjalne korzyści: połączenie dwóch operacji, dostarczenie dawki startowej azotu oraz zmianę właściwości cieczy nanoszonej na glebę.

Jeden przejazd zamiast dwóch

Jeżeli mieszanina jest potwierdzona dla konkretnego herbicydu, jednoczesna aplikacja może ograniczyć liczbę przejazdów. Oznacza to mniej czasu, paliwa i ugniatania gleby. Oszczędność nie powinna jednak przesłaniać ryzyka niezgodności produktów lub uszkodzenia plantacji.

Startowa dawka azotu

RSM wnosi azot w formie azotanowej, amonowej i amidowej. Może to mieć znaczenie po zbożach, szczególnie gdy pozostawiono dużo słomy, a mikroorganizmy wykorzystują dostępny azot podczas jej rozkładu.

Dawka nie powinna być jednak ustalana automatycznie. Trzeba uwzględnić azot wniesiony wcześniej, zasobność stanowiska, przedplon i tempo rozwoju rzepaku.

Zmiana zachowania cieczy na powierzchni gleby

RSM jest roztworem bardziej gęstym i higroskopijnym niż sama woda. W praktyce może zmieniać zwilżanie powierzchni oraz tempo wysychania cieczy.

Nie oznacza to jednak, że RSM jest automatycznie dopuszczonym adiuwantem dla każdego herbicydu ani że zagwarantuje skuteczność na suchej, bryłowatej glebie.

Kiedy RSM z herbicydem doglebowym może mieć sens?

Największy sens ma więc nie samo dodawanie RSM do cieczy, lecz połączenie zgodnych zabiegów, które są uzasadnione na konkretnym polu.

Kiedy lepiej zrezygnować z łącznego zabiegu?

Oddzielne zastosowanie nawozu i herbicydu jest bezpieczniejsze, gdy występuje choć jedna z poniższych sytuacji:

• etykieta lub producent nie potwierdzają kompatybilności,
• rzepak zaczął już wschodzić,
• gleba jest skrajnie sucha, mocno zbrylona albo nierówno przykryta słomą,
• spodziewany jest intensywny deszcz mogący przemieścić substancję w profilu gleby,
• na polu występują nakładki oprysku lub trudno zachować równą prędkość,
• nie można dokładnie przeliczyć całkowitej dawki azotu,
• zbiornik, filtry lub rozpylacze nie są przygotowane do gęstszej cieczy.

Szczególnej ostrożności wymaga chlomazon, którego przemieszczenie do strefy korzeniowej może prowadzić do przejściowych przebarwień roślin. Dodatek RSM nie gwarantuje braku bielenia. O bezpieczeństwie nadal decydują dawka, gleba, opad, głębokość siewu i równomierność aplikacji.

Jeżeli problemem jest sucha warstwa siewna, warto wrócić do zasad opisanych w poradniku dotyczącym siewu rzepaku ozimego przy suchej glebie i nierównych wschodach. RSM może zmienić właściwości cieczy, ale nie zastąpi opadu potrzebnego do działania wielu substancji doglebowych.

Ile azotu wnosi RSM zastosowany z herbicydem?

Dawki RSM nie wolno oceniać wyłącznie w litrach. Nawóz ma określoną gęstość, a zawartość azotu jest podawana procentowo w stosunku do masy.

Do obliczenia można zastosować wzór:

kg N/ha = litry RSM/ha × gęstość RSM w kg/l × udział azotu

Dla RSM 32 o przykładowej gęstości 1,32 kg/l obliczenie wygląda następująco:

Podane wartości są przykładami matematycznymi, a nie zaleceniem dawki. Przed obliczeniem trzeba sprawdzić rzeczywistą gęstość i skład nawozu w dokumentacji dostawcy.

Należy też uwzględnić cały bilans azotu. Nadmierne nawożenie może pobudzać zbyt bujny rozwój części nadziemnej i pogarszać przygotowanie rzepaku do zimy.

Termin zabiegu: po siewie, ale przed wschodami rzepaku

Herbicyd doglebowy musi być zastosowany w terminie wskazanym w jego etykiecie. Wiele takich zabiegów wykonuje się bezpośrednio po siewie, zanim kiełkujący rzepak pojawi się nad powierzchnią.

Nie można jednak przyjąć jednej zasady dotyczącej liczby dni od siewu dla wszystkich produktów. Zawsze rozstrzyga dokumentacja konkretnego herbicydu oraz rzeczywisty stan plantacji.

Im bliżej wschodów, tym większe znaczenie ma dokładna ocena pola. Rzepak może pojawić się szybciej na lżejszych fragmentach, płycej obsianych pasach lub cieplejszych częściach stanowiska. RSM trafiający na liścienie albo młode liście może działać fitotoksycznie.

Równość pola ma znaczenie również dla ochrony doglebowej. Jeżeli występują zastoiska, twarda warstwa lub duże różnice struktury, pomocny będzie poradnik wyjaśniający, jak rozpoznać zbyt zbitą glebę i ją naprawić.

Jak sprawdzić kompatybilność RSM i herbicydu?

Próba słoikowa pozwala ocenić fizyczne zachowanie mieszaniny w małej skali. Nie potwierdza jednak dopuszczenia prawnego, skuteczności chwastobójczej ani bezpieczeństwa dla rzepaku.

1. Sprawdź etykietę herbicydu, dokumentację RSM i zalecenia producentów.
2. Ustal proporcje odpowiadające planowanej objętości cieczy na hektar.
3. Użyj tej samej wody i produktów, które mają trafić do opryskiwacza.
4. Dodawaj składniki w kolejności wskazanej przez producenta herbicydu.
5. Po wymieszaniu obserwuj próbkę bezpośrednio oraz po jej odstawieniu.
6. Nie stosuj mieszaniny, jeżeli pojawia się trwały osad, grudki, rozwarstwienie, silne pienienie, żelowanie lub wyraźne ogrzanie.

Brak osadu oznacza jedynie, że produkty nie wykazały natychmiastowej niezgodności fizycznej w sprawdzonych proporcjach. Nie jest dowodem, że zabieg będzie bezpieczny biologicznie.

Jeżeli dokumentacja nie daje jasnej odpowiedzi, należy skontaktować się z producentem lub posiadaczem zezwolenia herbicydu.

Opryskiwacz, rozpylacze i mycie po mieszaninie

RSM ma większą gęstość i inne właściwości przepływu niż woda. Ustawienie opryskiwacza sprawdzone na czystej wodzie nie zawsze zapewni identyczny wydatek po zmianie składu cieczy.

Przed zabiegiem trzeba skontrolować faktyczny wypływ, równomierność rozpylaczy, filtry i mieszadło.

W ochronie doglebowej celem jest możliwie równomierne pokrycie powierzchni, dlatego znaczenie mają:

• stabilna prędkość przejazdu i ciśnienie,
• brak zapchanych lub zużytych rozpylaczy,
• ograniczenie nakładek na uwrociach i klinach,
• ciągłe mieszanie zgodne z zaleceniami produktów,
• dokładne płukanie układu bezpośrednio po zabiegu.

RSM działa korozyjnie na niektóre materiały, a pozostałości herbicydu mogą uszkodzić kolejną opryskiwaną uprawę. Mycie nie powinno więc kończyć się na przepłukaniu samego zbiornika.

Trzeba oczyścić przewody, filtry, belkę i rozpylacze zgodnie z instrukcją opryskiwacza oraz etykietą preparatu.

Lista kontrolna przed połączeniem RSM z herbicydem

1. Herbicyd: sprawdź obowiązującą etykietę, uprawę, dawkę i termin.
2. Potwierdzenie: uzyskaj informację o możliwości łączenia z konkretnym RSM.
3. Stan pola: oceń wilgotność, bryły, słomę i równomierność siewu.
4. Faza rzepaku: upewnij się, że rośliny nie rozpoczęły wschodów.
5. Bilans azotu: przelicz kilogramy azotu, nie tylko litry nawozu.
6. Próba: wykonaj test fizycznej kompatybilności.
7. Opryskiwacz: sprawdź wydatek dla cieczy o większej gęstości.
8. Pogoda: unikaj warunków zwiększających znoszenie, szybkie wysychanie lub nadmierne przemieszczanie substancji.
9. Mycie: przygotuj sposób dokładnego oczyszczenia całego układu.

Praktyczne omówienie wykorzystania RSM jako nośnika herbicydu i źródła startowego azotu opublikował również serwis Farmer.pl. Opisywane korzyści nie znoszą jednak obowiązku weryfikacji konkretnej mieszaniny.

Wniosek: RSM z herbicydem doglebowym może ograniczyć liczbę przejazdów i połączyć ochronę z nawożeniem startowym, ale tylko wtedy, gdy oba cele są uzasadnione, mieszanina jest potwierdzona, a zabieg zostanie wykonany przed wschodami na prawidłowo przygotowane pole.

Najczęstsze pytania o RSM z herbicydem w rzepaku